In 2009 won Nederlandse regisseuse Urszula Antoniak vier Gouden Kalveren met de arthousefilm Nothing personal. Voor haar nieuwste film, Code blue, werd ze geïnspireerd door de dood van haar grote liefde. De film gaat over Marian, een eenzame vrouw die werkt als verpleegster in een ziekenhuis. Daar helpt ze mensen te sterven: haar ultieme en enige moment van intimiteit.
Code blue is een medische term die betekent dat iemand stervende is. Waarom heb je voor deze titel gekozen?
‘De Westerse samenleving verbant dood uit de taal en wil er niet aan denken. Praten over de dood is een taboe dus heb ik het ook vermeden in de titel. Tegelijkertijd zegt het ook iets over de hoofpersoon in de film. Marian is afgezonderd van het leven. Ze is de vleesgeworden dood doordat ze mensen helpt te sterven.’
De hoofdrolspeelster pleegt euthanasie op patiënten. Hoe kwam je op dit onderwerp?
‘Toen mijn vriend kanker kreeg en stervende was, kwam ik in een andere wereld terecht. Een wereld waar de dood realiteit was en ook werd benoemd. Nadat ik de intimiteit voelde van een stervend persoon, vond ik het moeilijk om terug te keren naar het gewone leven, waar dood niet bestaat. Ik vroeg me af hoe het mogelijk is je leven te leiden als je juist veel met de dood te maken hebt.’
Waarom kies je ervoor om expliciete seks- en geweldsscènes te laten zien in de film?
‘De beelden zijn niet explicieter dan in andere films. Zo duurt de verkrachtingsscène nog geen minuut. Toch wordt mijn film met sensatie omringd. Vooral het thema van de dood in combinatie met seks vindt de bezoeker heftig.’
Houd je rekening met de impact op het publiek door beelden van bijvoorbeeld de verkrachting?
‘Mensen weten van te voren wat voor film het is en ze kiezen er zelf voor om wel of niet te kijken. Het kan confronterend zijn. Als je wil ontspannen, moet je een romantische komedie kijken. Maar als je ervoor open staat, kan de film je absoluut verrijken.’
Op het Filmfestival van Cannes, waar je film in première ging, werd voor de inhoud van de film gewaarschuwd. Een briefje op de deur vermeldde: ‘Sommige scènes in Code Blue kunnen de gevoelens van het publiek schade toebrengen.’ Vind jij het nodig dat de bioscoopbezoeker wordt gewaarschuwd voor jouw film?
‘Er is natuurlijk wel een kijkwijzer voor de film, dat vind ik goed. Nederland is veel relaxter als het om seksscènes gaat, dat vinden ze hier heel normaal. Frankrijk is wat dat betreft heel burgerlijk.
Die briefjes vond ik kinderachtig, ik wist er ook niks van. Met die boodschap beïnvloed je de kijker en daar moet je mee uitkijken.’
Welke boodschap wil je overbrengen met de film?
‘Ga gewoon kijken en laat je overrompelen. Zet je verstand uit en denk er na de aftiteling ook niet meer over na. Een paar dagen later zal de film je aangrijpen. Dan besef je dat de dood onder ons leeft. Dat kan heel confronterend zijn.’
Bioscoopbezoekers zullen de zaal waarschijnlijk niet met een lach verlaten vanwege de zware onderwerpen in de film. Ambieer je in de toekomst een luchtige film met happy end?
‘Een happy end is gerelateerd aan wat mensen geluk noemen. Dat is voor iedereen anders. Ik wil gewoon films maken met een einde dat klopt en goed voelt. Er is niets triester dan een happy end dat je niet gelooft. Ik heb trouwens ook wel komedies geschreven met heel grappige scenes, maar het is niet mijn ambitie die films te regisseren.’
Ben je al bezig met een nieuw project?
‘Ja, mijn nieuwe project is wel wat luchtiger! Het gaat over passie, verlangen en verleiding. Ik vind het leuk om steeds een ander thema uit te diepen, het moet voor mij uitdagend blijven anders is films maken heel saai.’
Code blue is vanaf 29 september in de Nederlandse bioscopen te zien
Lees ook: het interview met Renske Taminiau >
Door Jasmijn
